Arayış 13, Ayşe Aygün’ün Arayış serisinde 2010 yılına geçişle birlikte yüzey dilinin yeniden belirgin biçimde değiştiği bir çalışma olarak öne çıkar. 2009’un son çalışmalarında renk alanlarının genişlediği, çizginin geri çekilerek renk, doku ve malzemeyle bütünleştiği yapı; bu eserde yeniden parçalanır. Ancak geri dönen çizgisel hareket, serinin önceki dönemlerindeki serbest çizgilerden farklıdır. Yüzeyi kaplayan kırılmalar, ağlar, kazınmış izler ve geometrik dokular, kompozisyonu daha sert ve yoğun bir yapıya dönüştürür.

Eserin ana zemininde koyu yeşil, lacivert ve siyaha yaklaşan tonlar hâkimdir. Bu koyu yapı içerisinde sarı, kırmızı, mavi, beyaz ve pembe-mor alanlar güçlü renk odakları olarak ortaya çıkar. Özellikle sarı ve kırmızının yoğun kütleleri, koyu zeminin içinde belirginleşirken mavi ve açık tonlardaki bölgeler kompozisyonun farklı noktalarında karşı ağırlık oluşturur. Renk artık yüzeyi bütünüyle kaplayan geniş geçişlerden çok, yoğun dokunun içinden açığa çıkan parçalar hâlinde görünür.

Arayış 12’nin daha sıcak, topraksı ve geniş renk alanlarına dayanan yapısına karşılık Arayış 13’te yüzey yeniden sıkışır ve parçalanır. Farklı yönlerde ilerleyen çizgisel ve geometrik izler birbirlerinin üzerine biner; kimi bölgelerde düzenli bir örgü izlenimi verirken kimi bölgelerde kırılarak yön değiştirir. Böylece düzen ile düzensizlik arasındaki ilişki, serinin başlangıcındaki araştırmaları hatırlatmakla birlikte artık çok daha maddesel ve karmaşık bir yüzey üzerinden kurulmaktadır.

Karışık tekniğin sağladığı fiziksel olanaklar eserin karakterinde belirleyicidir. Geri dönüştürülmüş ve yeniden işlevlendirilmiş malzemelerin tuval yüzeyine entegre edilmesiyle katmanlı bir doku oluşturulmuştur. Boya, malzeme, kazıma ve yüzey müdahaleleri birbirine eklenirken önceki katmanların bazı bölümleri korunur, bazıları örtülür ve bazıları yeniden açığa çıkarılır. Böylece eserin oluşum süreci yalnızca renk değişimleriyle değil, yüzeyin fiziksel yapısıyla da görünür hâle gelir.

Burada dikkat çekici olan, serinin önceki aşamalarında ayrı ayrı öne çıkan çizgi, renk ve maddesel katmanın artık aynı yapı içinde eş zamanlı çalışmasıdır. Arayış 6 ve Arayış 8’de belirginleşen çizgisel ağları hatırlatan bir yoğunluk yeniden ortaya çıkmıştır; ancak 2010 tarihli bu çalışmada çizgi artık yalnızca yüzey üzerinde dolaşmaz. Dokuyla birleşerek yüzeyin fiziksel yapısının parçasına dönüşür.

Kronolojik olarak Arayış 13, 2009’dan 2010’a geçişte önemli bir dönüşümü kaydeder. Arayış 10–12 boyunca renk, ışık, genişleyen alanlar ve atmosferik geçişler üzerinden ilerleyen araştırma, burada yeniden iz, yapı, kırılma ve yoğunluk meselelerine yönelir. Ancak bu, serinin eski bir aşamasına geri dönüş değildir. Önceki yıllarda edinilen renk ve malzeme deneyimi, yeniden ortaya çıkan çizgisel örgünün içine taşınmıştır.

Bu nedenle Arayış 13, serinin gelişiminin doğrusal olmadığını açık biçimde gösteren çalışmalardan biri olarak okunabilir. Sanatçı daha önce araştırdığı bir görsel problemi terk etmek yerine, sonraki deneyimlerin ardından ona yeniden dönmekte ve onu başka bir düzeyde sınamaktadır. Arayış böylece ilerleyen bir çizgiden çok; geri dönen, katmanlanan ve her dönüşünde önceki deneyimi dönüştüren bir süreç niteliği kazanmaktadır.

Teknik Bilgiler

Sanatçı: Ayşe Aygün
Eser Adı: Arayış 13
Seri: Arayış
Yıl: 2010
Teknik: Tuval üzerine karışık teknik (TÜKT) / Mixed media on canvas
Ölçü: 70 × 100 cm
Eser Türü: Orijinal eser
Ürün Kodu: ARY-2010-013
Durum: Satıldı / Sold
Edisyon: Tek / Özgün eser